Beklenti Teorisi Nedir?

İktisat fakültelerinde iktisada giriş kısmında öğretilen herkesin bildiği bazı temel kurallar vardır. Her arzın kendi talebini yaratması, kişisel gelir arttıkça tüketimin azalması gibi.

Beklenti Teorisi Nedir?
Beklenti Teorisi Nedir? Admin
Bu içerik 86 kez okundu.
Reklam

BEKLENTİ TEORİSİ
Benim ise öğrencilik yıllarımda kafamı en çok kurcalayan insanların Rasyonel(!) olduğu ve kendi faydasını maksimum yapmak için çalıştığı konusuydu. Yani her insan ekonomik kararlarında son derece mantıklı ve bencilce hareket ediyordu; ama o zaman finansal piyasalara baktığımızda neden bir taraf kazanırken diğer taraf kaybediyordu? Ya da bir malın doyum noktasına ulaştığını düşünen kişi satarken bu malın hala yukarıları zorlayacağını düşünerek alan kişi rasyonel değil miydi? 
İnsanlar, konu para olunca gerçekten rasyonel midir? Daniel KAHNEMAN, bir psikolog olmasına rağmen yaptığı araştırmalar sonucu 2002 yılında Nobel ekonomi ödülünü kazanmış ve ekonomi dünyasına yepyeni bakış açıları getirmiştir. Getirdiği bakış açılarından biri de Beklenti Teorisidir. 
Peki beklenti teorisi ne demektir? İnsanlar, ekonomik kararlarını kazanç ya da kayıp ihtimalini göz önünde bulundurarak alırlar. İnsanların, % 10 kazandığında elde edecekleri mutluluk ile % 10 kaybettiklerinde duyacakları acı eşit olması gerekirken Kahneman, insanların kazanç ve kayba aynı tepkiyi vermediklerini ortaya koymuştur. Yapılan birçok deney göstermiştir ki insanlarda kaybetmeme eğilimi, kazanma arzusuna göre daha güçlüdür. 

TERCİHLER MESELESİ
Lütfen sorulara kendinizce en doğru olan yanıtları veriniz! Hangisini tercih edersiniz? 
- 5.000 TL kazanmak
- Yazı tura sonucuna göre hiç kazanmamak veya 10.000 TL kazanmak
Hangisini tercih edersiniz?
- 5.000 TL kaybetmek
- Yazı tura sonucuna göre hiç kaybetmemek veya 10.000 TL kaybetmek

Kazanç söz konusu olduğunda insanlar risk almaktan kaçınır ve garanti geliri tercih ederler; ancak kayıp söz konusu olduğunda insanlar risk almaya daha eğilimlidir. Neden kumar oynayayım, ben bu işten bir şey anlamadım diyebilirsiniz. Kahneman’ın bu önermesinden çok fazla bir şey anlamadıysanız gelin bunu ülkemize uyarlayalım.
Hangisini tercih edersiniz?
- Memur olmak ve her ay 5.000 TL kazanmak
- Ticaret yapıp hiç kazanmamak veya her ay en az 10.000 TL kazanmak
Hangisini tercih edersiniz?
- Performansınıza bağlı olarak maaşınızın yarısını kaybetmek
- Performansınıza bağlı olarak hiç kaybetmemek veya maaşınızın % 80ini kaybetmek                                  

MAAŞLI KÖLELİK - RASYONELLİK
Ülkemizde herkes memur olmak istiyor; çünkü konfor alanı ve garanti gelire sahip olmak hepimizin arzusu. Sırf bu çelişki yüzünden insanlar daha fazla kazançtan vazgeçerek memur (ücretli çalışan) olmak isterler. Ancak memurluğa bir performans sistemi getirildiğini ve performansınıza bağlı olarak maaşınızdan belli bir tutarı feda etmeniz istendiğinde kapitalist sistemde patronların daha az ücret tehdidine bağlı olarak daha fazla çalışarak, ailenizden çocuklarınızdan ödün vermeniz istendiğinde de hayır diyemediğimizi fark ediyoruz. Beyaz yakalı ya da ücretli çalışan, adına her ne derseniz deyin tencereye atılmış kurbağa misali sıfırı tüketene kadar yani 3 kuruş emekli maaşı alabilmek için ömür boyu didinip duruyor.                                                                     

Irving FISHER, yazdığı kitabında para aldanmasını, herhangi bir para biriminin arttığının veya azaldığının insanlar tarafından algılanmaması olarak tanımlamıştır. Bir başka deyişle insanlar, nominal ücretlerde yapılacak bir azalışa büyük tepki gösterirken enflasyon nedeniyle reel ücretlerindeki azalışa daha az tepki vermektedir. Yani mantıklı düşünüp mantıksız davranmak insan davranışının özelliğidir.                                                                   

Maaşlı köle olarak çalışan insan, en değerli varlığı olan zamanını beyhude bir çaba için harcamaya devam edecek gibi görünüyor, üstelik okullarda rasyonelliğin yılmaz savunucusu fikrine de her geçen gün daha da aşinalık kazanarak...

Tekne limanda güvendedir; ancak teknenin amacı bu değildir. Paulo COELHO

 

Finans Gazetesi

Telegram: https://t.me/diptenalanadam

beklenti teorisi beklenti teorisi nedir
Reklam
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
BLOCKCHAİN (BLOK ZİNCİRİ ) NEDİR?
BLOCKCHAİN (BLOK ZİNCİRİ ) NEDİR?
Enjin Coin (ENJ) Kripto Parası Nedir?
Enjin Coin (ENJ) Kripto Parası Nedir?